Category Archives: Stari Grad

  • -

Mesdžid hadži Alije Gazganije

Category : DZEMATI , Stari Grad

Prema Kemuri, Gazganija je svoj mesdžid podigao 1561. godine i uz njega sagradio mekteb. Mesdžid, s dimenzijama 7,30 x 7,50 m, ima drvenu munaru (više puta obnavljanu), a enterijer mesdžida je u više navrata renoviran. Uz džamiju je manje dvorište u kojem se, prema Kemuri, nekad nalazilo 5 nišana bez natpisa, koji nemaju umjetničku vrijednost. Međutim, danas se nalaze 3 nišana od kojih jedan pripada rahmetli Šakić ef. Edhemu koji je bio imam ove džamije 50 godina. Pred mesdžidom je postojala stara česma, zidana od kamena s krovom na dvije vode. Godine 1834., za mesdžid Gazganije uvakufila je jedan han i nekoliko dućana Fatima-hanuma, kći Mehage Burekovića, žena Husein-age Džine. Danas se u ovoj džamiji klanja akšam i jacija namaz kao i teravih i bajram namaz. Tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu (1992-1995) godine džamija je bila značajno oštećena, pa je zahvaljujući naporima đžematskog odbora i uz pomoć donatora i Medžlisa islamske zajednice Sarajevskog izvšena adaptacija. Uz džamiju je manje dvorište u kojem se, prema Kemuri, nekad nalazilo 5 nišana bez natpisa, koji nemaju umjetničku vrijednost. Međutim, danas se nalaze 3 nišana od kojih jedan pripada rahmetli Šakić ef. Edhemu koji je bio imam ove džamije 50 godina.

U džamiji se klanja akšam i jacija, teravih i bajram namazi.

Imami: Imamsku dužnost je obavljao Edhem ef. Šakić u, od 1943. – 1993. godine. Od 1993. godine do danas imamsku dužnost obavljalo je veliki broj studenata i svršenika Fakulteta islamskih nauka među kojima su u ovom periodu poseban pečat ostavili Mirza ef. Kovačević i Muhedin ef. Karalić.

Imam: Kemal ef. Sulejmanović

Mujezin: Hamza Pivodić

Mutevelija: Prof dr Vedad Šakić (2002 – do danas)

www.facebook.com/dzamijaGazganiHadziAliGornjaSirokaca


  • -

FALETIĆI

Category : DZEMATI , Stari Grad

Ovom džematu pripadaju: ul. Faletići, Baruthana, Hladivode, Brusulje, Škaljin sokak i Gazijin han. Džemat se nalazi na 3. km starog puta Sarajevo-Pale. Ima oko 650 domaćinstava. Na prijedlog Džemal ef. Spahe, Seid-beg Dženetić je kupio zemlju i 1934. godine sagradio mekteb u sklopu kojeg je bio stan i gasulhana, a 1964. godine je dograđena i drvena munara. U toku agresije džamija je potpuno srušena, a nova je sagrađena 2001. godine. Imami, hatibi i muallimi džemata su: Olovčić Sulejman, Zulfo, Đulaga, Abdulah, Sakib, Hasanović Irfan, Omerović Enes, Đulović Mensud i Salkić Mensur. Vakuf džemata čine: imamska kuća, gasulhana, mesdžid „Hladivode“ i Staro mezarje.

U džamiji se klanja beš vakat, džuma, bajrami i uče djeca. Vakifi u džematu: Dženetić Seid-beg, Olovčić Abdulah, Adem, Mehmed i Čengić Nurija.

 

Mesdžid Hladivode 

Čengić Nurija iz Hladivoda 1974. godine unaprijedio je vakuf džamije „Faletići“ kućom i okućnicom od 1300 m2 zemljišta. Nakon smrti njega i njegove supruge kuća je pretvorena u mesdžid u kojem se klanjala teravija i podučavala djeca. U toku agresije kada je srušena džamija u Faletićima, a stanovništvo tog naselja protjerano, mesdžid je preuzeo sve vjerske aktivnosti džemata. U augustu 2013. godine svečano je otvoren novi objekat mesdžida Hladivode u kome se klanja akšam i jacija, teravije, bajrami i uče djeca. Funkciju honorarnog imama obnaša Adil ef. Okić, student Fakulteta islamskih nauka u Sarajevu.


  • -

CAREVA

Category : DZEMATI , Stari Grad

Careva džamija je jedna od prvih džamija izgrađenih u Bosni i Hercegovini i prva u Sarajevu. Izgrađena je 1462. godine a njenu izgradnju je finansirao i omogućio osnivač grada Sarajeva Isa Beg Isaković. Međutim ova džamija je izgorjela 1480. godine kada je despot Vuk Grgurević provalio sa vojskom iz Jajca i popalio Sarajevo. Na istom mjestu se ponovo gradi džamija (po mišljenju jednih iz temelja, a po mišljenju drugih samo kupola džamije je bila izgorjela.U današnjem obliku izgrađena je 1566. godine, a njenu gradnju finansirao je Sulejman veličanstveni. U to doba glavni arhitekta Carevine bio je mimar Sinan i smatra se da je gradnju ove džamije realizovao jedan od njegovih učenika ili saradnika.

Dva pobočna trijema džamije 1847. godine su zazidana i pretvorena u tetime (pomočne prostorije. Tokom konzervatorskih radova krajem prošlog vijeka (1980-te ili 1990-te) otkrivena su i parcijalno restauirana četiri sloja zidne dekoracije, i to iz XVI, XVIII i početka XIX vijeka. Osmokutna munara, čije je šerefe pokriveno stalaktitima, predstavlja jednu od najljepših starih munara u Bosni i Hercegovini.

Za par arhaičnih nišana iza mihraba pretpostavlja se da označavaju grob osnivača Sarajeva Isa-bega Isakovića.

Godine 1912. arhitekta Karl Paržik je, poštujući modul, a koristeći elemente koji su viđani u izgradnji bosanskih kuća, projektovao zgradu Ulema medžlisa i uspješno je ukomponovao u cjelinu sa Carevom džamijom.

Isabegov hamam, poznat i kao Carev hamam, je najstarija javna banja u Sarajevu koju je dao izgraditi treći beg Osmanlijske pokrajine Bosne i glavni osnivač Sarajeva i Novog Pazara, Isa-beg Ishaković. Podignut je u neposrednoj blizini Careve džamije. Hamam se spominje već 1462. godine. Vremenom je zgrada hamama oštećena, a potpuno je srušena 1889. godine. Banja je ponovo sagrađena 1891. po nacrtu arhitekte Josipa Vancaša. Jedan dio zgrade je urađen po uzoru na stari hamam, dok je drugi dio moderno kupatilo zapadnog tipa. Za vrijeme rata u Bosni i Hercegovini zgrada hamama je teško oštećena granatama, te mu prijeti opasnost potpunog propadanja, jer nisu preduzeti nikakvi sanacioni zahvati poslije rata.

Careva džamija u Sarajevu koja je dvije godine prije pocetka agresije bila uspjesno renovirana, pretrpjela je teza ostecenja na kupolama i tetimama, nakon sto je u vise navrata pogodjena nizom projektila ispaljenih sa srpskih agresorskih polozaja oko grada.

Džemat Careve džamije spada u red čarsijskih džemata i njemu pripada prostor od Papagajke do Velikok Sokaka i od Obale Isa bega do franjevačke bogoslovije

Na lijevoj obali rjeke Miljacke u podnožju Bistrika

Teško odrediti broj domaćinstava pošto se radi pretežno o stambenim objektima,recimo 700-1000 domaćinstava.

Hatibi, muallimi i imami u džematu su bili h.hfz. Sinadudin-ef Sokolović, h.hfz.Halid-ef. Hadžimulić a trenutno tu dožnost obavlja h.hfz.Sadrudin-ef. Išerić, dok je muezin h. hfz. Selim-ef. Hoši.U haremu Careve džamije je i mezaristan u kojem su između ostalih ukopani;utemeljitelj grada Sarajeva Isa bega i turbe šejha šejhova svoga vremena Šejh Ibrahim ef.Bistrikije

Careva džamija je bila jedan pravi islamski centar,na mjestu današnjeg glasnika nalazila se Šahidina biblioteka i kao sjećanje na to na vanjskom sidu je ostala ploča na kojoj piše: u njoj su vrijedne knjige,na mjestu Rijaseta nekada se nalazila Muvekithana, dok je preko puta na mjestu hotela nalazila se i Medresa a u neposrednoj blizini i Carev mejtef, a ono što je poznato da se u tom kompleksu nalazi i Hamam,jedan od prvih javnih kupatila u Evropi

Džamija Bakr Baba Hadži-Alija-At Mejdan 

U sklopu džemata Careve džamije, u neposrednoj blizini Ćumurije mosta na lijevoj obali Miljacke nalazi se džamija Bakr-babe hadži Alije na At Mejdanu.

Džamija je sagrađena 1544., a srušena 1895. godine.

Osim džamije u kompleksu su postojali mekteb, medresa, biblioteka, više česmi, a posebni kolorit cijem ambijentu je davalo prostrano groblje sa bijelim nišanima i visokim drvećem i zelenilom.

Džamija je gorjela 1697. godine, a temeljito ju je obnovio hadži-Mehmed Medbesarović.

Medžlis Islamske zajednice Sarajevo u saradnji sa udruženjem «Hadži Mujaga» je pokrenuo inicijativu za revitalizaciju ovih objekata.

Od vakufske imovine je bilo šest dućana u Saračima i jedna kuća u Morića hanu. Sve je exproprisano 1956. godine.

Ona je tri puta spaljivana, rušena i ponovo građena.

Ovaj lokalitet, na kojem su pronađeni ostaci Bakr-babine džamije izgrađene 1544. godine, te zidovi nekadašnje medrese, mekteba i harema, prije četiri godine proglašen je nacionalnim spomenikom BiH.


  • -

BRDO

Category : DZEMATI , Stari Grad

Džemat Brdo džamije nalazi se na južnoj strani Sarajeva, općina Stari Grad i  iznad je gradske zaobilaznice. Džamiju je sagradio Kadi Hasan-ef. prije 1602. godine. U nekim spisima stoji da je sagrađena 1560. godine. Munara je kamena. Sve do pred II svjetski rat postojala je nedaleko od džamije jedno obično drveno turbe. Džamija je nakon 1995. godine adaptirana. Uz džamiju postoji česma.

Od vakufske imovine bio je jedan dućan u Kundurdžiluku koji je nacionaliziran.

Džematu pripada oko 150 domaćinstava, a u džamiji se klanjaju akšam i jecija, te džuma namaz. Imamsko-hatibsku dužnost je obavljalo više osoba, a trenutno je imam i hatib Bilal-ef. Merdan.


  • -

BAŠČARŠIJSKA

Category : DZEMATI , Stari Grad

Džemat Baščaršijske džamije obuhvata staro jezgro čaršije, a džamiju Havadže Duraka ili Baščaršijsku koja se nalazi na Baščaršiji, sagradio je 1528. god. izvjesni hodža Durak, po čemu je i dobila ime. To je jedna od najstarijih džamija u Sarajevu i BiH. Ispred džamije je lijep harem sa šadrvanom i abdesthanom. Džamija je obnovljena 1283/1866. godine. U toku agresije na BiH pretrpjela je znatna oštećenja koja su djelimično popravljena. U predhodnom periodu imami ove džamije bili uvaženi alimi, a u posljednje vrijeme imamsku dužnost su obavljali Hamdija-ef. Begić, Sulejman-ef. Bugari, dok je trenutno imam Hfz. Muhamed-ef. Čajlaković a hatib je Zijad-ef. Ljevaković – direktor Gazi Husrevbegove medrese. U džamiji se klanja svih pet vakata namaza, džuma, bajrami, a teravih-namaz se klanja hatmom.

Džematu pripada oko 50 domaćinstava, a vlasnici okolnih dućana se osjećaju džematlijama ovog džemata te se brinu o održavanju džamije. Mutevelija džamije je ugledni građanih h. Nasir Jabučar.

 

Tabački Mesdžid

Džematu Baščaršijske džamije pripada i Tabački mesdžid kojeg je prije skoro 450 godina jedan od stanovnika Sarajeva Hadži-Osman sagradio. Mesdžid je sada poznat kao Tabacki. Na zgradi je tarih: „Hadži-Osman je za Božiju ljubav podigao ovu građevinu, dom studenata. Neka mu Bog olakša put u Džennet. To je mjesto istinske spoznaje, Dom upotpunjenih ljudi. Abdinnebi reče mu hronostih: -Hram za one koji studiraju i mole se Bogu.“ 970 (1562/3) Još prije nekoliko stoljeća Evlija Ćelebija bilježi: “U Sarajevu ima stotinu mesdžida. Hadzi-Osmanov mesdžid koji se nalazi više Careve ćuprije, krcat je mnoštvom posjetilaca više nego ijedan drugi…” Mesdžid je nekad kasnije dobio ime Tabački mesdžid po tabacima-zanatlijama kožarima s desne obale Miljacke koji su bili njegovi najčešći posjetitelji. U maju 1998. godine, grupa mladica – studenata i ucenika uz podrsku Medžlisa islamske zajednice Sarajevo osnovala je džemat Tabačkog mesdžida  koji organizuje omladinske tribine i predavanja. Pored predavanja u mesdžidu se klanjaju džume i teravih namaz hatmom, a klanjaju je mladi hafizi.


NAJAVE

ARHIVA