Category Archives: Ilijaš

  • -

NOVI ILIJAŠ

Category : DZEMATI , Ilijaš

Džemat Novi Ilijaš se nalazi u centru Ilijaša, na desnoj obali rijeke Bosne. Ovaj džemat je udaljen od Sarajeva, nešto više od 20 km. Osnovan je nakon reintegracije općine Ilijaš, 1996. Godine.

Džemat ima  1100 svojih članova a broj domaćinstava je konstantno promjenjljiv zbog stalne migracije stanovništva a po našim procjenama danas je to oko 3000 stanovnika. Stalnim aktivnostima džematskog odbora uspjelo obezbijediti lokacija od 2450 m2 sa odobrenjem za izgradnju džamije u čemu su nesebičnu pomoć pružili naši vakifi kao i općinske vlasti Novi Ilijaša.

Gradnja džamije privodi se kraju, te je ostalo još poslova oko vanjskog uređenja. Svečano otvorenje planirano je u julu 2010. godine. Pod istim džamijskim krovom sagrađen je i imamski stan od 76 m2  Džamija ima dvije mektebske prostorije, dvije moderne abdesthane kao i gasulhanu sa savremenom opremom i uređenjem. Napominjem da ovdje u gradu nije nikad dosad bilo džamije ni džemata i ovaj dio općine Ilijaš pripadao je džematu Stari Ilijaš.

Mesdžid Salkanov Han

Prvi zahtjev za izgradnju mesdžida, predat je 1975. godine opštini Ilijaš. Međutim, krajem 1976. godine dobivena je odbijenicu za njegovu izgradnju. Brzo je upućena žalba na istu adresu ali nikad nije dobiven odgovor.

Novi zahtjev za izgradnju mesdžida upućen je 20.01.1979. god da bi se nakon upornog insistiranja krajem 1980. god. (10.09.1980.) dobila urbanistička saglasnost..Zemljište u centru sela, za izgradnju Mesdžida, darovao nam je Kurto(Hamdo) Mujo iz Sarajeva.

Tehnički prijem objekata, obavljen je 03.12.1985. god., a upotrebna dozvola je dobijena 11.05.1987.god., i time su kompletirani svi papiri i završeni svi radovi oko izgradnje Mesdžida.

U mesdžidu se klanja akšam i jacija, te održaje mektebska nastava. Imam i muallim u džematu je Mahir-ef. Ćosić.

Popovići

Popovići sa okolinom se prema nekim kazivanjima i dostupnoj literaturi prvi puta spominju 1560 god.. Stari mekteb koji se nalazio nešto visočije od postojećeg bio je izgrađen od kamena i ćerpića i prekriven crijepom na četri vode,koji je u to vrijeme bio jedini mekteb na ovom području. Naselje je bilo u sastavu džemata Misoča a zatim džemata Podgora do novog vremena.

Prema kazivanju džematlija imami i muallimi su bili: Efendija Ramo, efendija Sejo, efendija Nesib, Mustafa-ef. Bajktarević, Elmin-ef. Salispahić, Smajo-ef. Bajrić, Muris-ef. Šehić i Mahir-ef. Čutura.

Zubom vremena stari mekteb bio je u veoma trošm stanju tako da se 1987. god. nešto bliži  putu gradi novi mekteb od kvalitetnijih  materijala  koji je tokom rata totalno devastiran i uništen.

Prestankom ratnih zbivanja  i reintegracijom  općine Ilijaš  i uz svesrdnu  pomoć tadašnje i izvršne i zakonodavne vlasti  i uz veliko zalaganja džemata Popovići na istome mjestu izgrađen je novi mesdžid  u kome se redovno odvija vjerski život.

Džamija u Mrakovu

Mrakovo kao naseljeno mjesto postoji preko 500.godina. Za ideju o potrebi izgradnje džamije u Mrakovu slobodno se može reći da je stara kolko je i Mrakovo.

Rješenjem od 08 .03 .2004 . godine od strane Medžlisa IZ Sarajevo imenovan je Odbor za izgradnju džamije.

Trojica džematlija u dali značajan doprinos u izgradnji džamije od samog početka: Hamzagić Firdus, Čutura Muniba i Čutura Osman. Također treba spomenuti da su sve  džematlije ugradile dio sebe u ovu prelijepu Mrakovsku ljepoticu.

Dana 08.12.2008. god Kurban bajram (prvi u povijesti Mrakova) predvodio je Mahir ef. Čutura, a ovom svečanom činu su prisustvovali zvaničnici općine Ilijaš. Načelnik općine g. Nusret Mašić bio je velika podrška tokom gradnje džamije. Džamija je svećano otvorena 16.august 2009 godine.

Imam, hatib i muallim je Sejid-ef. Strika.


  • -

PODLUGOVI

Category : DZEMATI , Ilijaš

Džemat Podlugovi osnovan je nakon agresije na BiH, kada je na prostor ovog mjesta doselio veliki broj Bošnjaka, uglavnom iz istočne Bosne. Džemat danas broji 845 članova koji su  u toku 2008. godine kupili 4 dunuma zemlje u centru naselja za gradnju džamije.

Dana 12.juna 2009.godine napravljena je svečanost postavljanja kamena temeljca.

Prva faza radova na džamiji završno sa prvom pločom okončani su 19.9.2009. (dan prije Ramazanskog Bajrama),što je radost Bajrama učinilo kompletnijom.

U nedjelju, 29.9.2013. godine džamija je svečano otvorena. Džamije se prostire na više od 300 kvadrata, dimenzija 18,8×19,8 s visinom munare od 27,70 m. Uz džamiju se nalazi i prostorija za musafire, imamski stan, abdesthana, u dvorištu šadrvan s dosta zelene površine.

U džamiji se klanjaju se svi dnevni namazi, džuma, te se održaje meketbska nastav. Posebna pažnja je usmjerena i radu sa ženskim djelom džemata na taj naćin da se u zadnje 3.godine svakog 11-og u mjesecu organizira tribina za žene. Do sada je održano 33 tribine u kontinuitetu, a prosječno je na njima prisustvo do 150 žena.

Imam, hatib i muallim bio je Ibrahim-ef. Kahriman, a trenutno je Asmir-ef. Salihović.


  • -

SREDNJE

Category : DZEMATI , Ilijaš

Džemat Srednje se nalazi 30 kilometara sjevero-zapadno od Sarajeva, na magistralnom putu prema Tuzli. U periodu 1955.-1960. Srednje je bila zasebna opština, a sada pripada opštini Ilijaš. Sačinjava ga oko 300 domaćinstava. Na osnovu odluke Izvršnog odbora MIZ-a Sarajevo 13.3.2007. godine džemat Srednje čine i okolni zaseoci: Bokšići, Donji Čevljanovići, Duševine, Homar, Gojanovići, Han Šići, Hodžići, Ivančići, Klek, Lađevići, Medojevići, Srednje, Stomorine, Vilići, Visojevica, Velike šume, Ovčija ravan, Ravne, Tamni do, Boškovići, Kitoševići, Šabanci, Moševići i Stupe.

Prema onome što je poznato, tačnije prema usmenom predanju jednog džematlije, džamija je prvi put izgrađena 1936. mada mnogi tvrde da je ona mnogo starija. U toku agresije na Bosnu i Hercegovinu 1992. godine potpuno je porušena, kao i imamska kuća koja se nalazila u džamijskom haremu. Nakon agresije u MZ Srednje se vratio veći broj njenih prijeratnih stanovnika, pa se ukazala i potreba za vjerskim životom, tada 1998. godine u džemat Srednje dolazi i prvi poslijeratni imam Avdo ef. Hasanović. Prije njega, odnosno sve do pred samu agresiju, dužnost imama u džematu Srednje obavljao je Mehmed ef. Hadžić, a prije njega punih 40 godina bio je Ali-ef Kožljak. U periodu 1998.-2003. vjerske aktivnosti su se obavljale u obnovljenom imamskom stanu. To je trajalo sve do 27.6.2003. kada je obnovljena džamija stavljena u funkciju. Vakuf džemata čini džamija, imamska kuća, gasulhana, kao i mezarje oko džamije. Također u haremu džamije nalazi se i jedan broj stećaka. Sada se u džamiji klanja svih pet namaza, džuma namaz, a vikendom se održajei vjerska pouka.

Donji Ivančići

Pored džamije u Srednjem, ovom džematu pripada i džamija u zaseoku Donji Ivančići. Džamija se nalazi 4 kilometra sjeverno od Srednjeg, na lokalnom putu Čevljanovići Gajevi. Džamija je prvi put izgrađena 1937. godine, a prije džamije na istom mjestu  postojao je mekteb, za kojeg nije poznato kada je izgrađen. Na samom početku agresije džamija je porušena, i ostala je u takvom stanju sve do 2004. kada je ponovo izgrađena. Ova džamija nije imala stalnog imama, većinom su tu po potrebi dolazili imami iz okolnih džemata, kao i iz Srednjeg koji su u dane vikenda održavali vjersku pouku. Vakufu džamije pripada džamija kao i mezarje u krugu iste.

Takođe postoji i inicijativa da se u zaseoku Medojevići izgradi mekteb za vjersku pouku.


  • -

STARI ILIJAŠ

Category : DZEMATI , Ilijaš

Ovom džematu pripadaju:Kamenica, Mlini, Hadžići, Gajice, Grebenac, Ribarići, Gornja i Donja Luka i Kadarići (starosjedioci)

Džemat Stari Ilijaš nalazi se na tri kilometra od centra Ilijaša na lokalnom putu Ilijaš-Semizovac.

Broj domaćinstava je oko 1100

U ovom džematu od njegovog osnivanja do danas djelovalo je devet imama i to: SALČINOVIĆ ADEM ef. iz Župče, bio je prvi imam Ilijaške džamije, od l900 – 1918. godine,  EKIĆ hafiz HUSEJIN službovao od 1918 – 1944. godine. HALILOVIĆ MEHMED ef. službovao je od 1944 – 1960 godine. MAŠIĆ ADEM ef. iz D. Luke – Ilijaš, bio je na službi u ovom džematu od 1946. – 1949. godine. MULAHASANOVIĆ HUSEJIN ef. iz Mokronoga – Visoko, službovao je u ovome džematu od 1949. – 1961. godine.  RADONČIĆ MUHAMED ef. dolazi u ovaj džemat 1961. godine i ostaje sve do 1983. MAKIĆ HASAN ef. kratko je službovao u ovom džematu, svega dvije godine, od 1983. – 1985. Od 01.05.1985. godine, pa do 31.08.2007, sa izuzetkom ratnog perioda VI/1992. do III/1996., OMER ŠTULANOVIĆ ef. iz Velike Kladuše. Od 12.09.2007. u ovom džematu je AHMED PURDIĆ.

Od poznatijih imama i alima koji su djelovali u ovom džematu možemo spomenuti: HALILOVIĆ MEHMED ef., iz Ilijaške Misoče, službovao je od 1944 – 1960 godine u ovome džematu, odakle je prešao u Sarajevo, u Gradski odbor u državnu službu. Poznavao je više jezika i dugo vremena bio prevodilac pred Begovom džamijom za strance koji su posjećivali Sarajevo. Supruga mu je umrla pred sami rat, a on neposredno poslije rata, ukopani su u mezarje na Karauli – Ilijaš. MAŠIĆ ADEM ef. iz D. Luke – Ilijaš, bio je na službi u ovom džematu od 1946. – 1949. godine kada je zbog nemogućnosti daljeg rada u imamskoj službi prešao u državnu službu u Visoko. Kada je penzionisan držao je džemat i vaktove u svojoj Luci i dugo vremena bio član sarajevskog Odbora IZ-e. Umro je u muhadžerluku u Varešu 1992. godine. RADONČIĆ MUHAMED ef., sin Redžep ef. iz Gusinja – Plav (Crna Gora), kao mladi Gazinovac dolazi u ovaj džemat 1961. godine i ostaje sve do 1983., kada definitivno prelazi u Sarajevo u Gazi Husrevbegovu medresu i radi kao vaspitač, a jedno vrijeme predaje akaid. Vratio se u “svoj Ilijaš” kako je znao reći prilikom čestih posjeta, na posljednji, vječni boravak 1987. godine, kada mu je, uz veliki broj prisutnih klanjana dženaza i ukopan u haremu džamije. MAKIĆ HASAN ef. kratko je službovao u ovom džematu, svega dvije godine, od 1983. – 1985. kada je prešao u Prijedor za glavnog imama, a sada je muftija u Bihaću. OMER ŠTULANOVIĆ ef. iz Velike Kladuše je u ovom džematu od 01.05.1985. godine, pa do 31.08.2007, sa izuzetkom ratnog perioda VI/1992. do III/1996. Isticao se po svom radu sa djecom. Vrijedi napomenuti da je on autor vjeronaučnog udžbenika „Tedžvid“ čije je prvo izdanje bilo 1996.

Džemat od vakufske imovine posjeduje džamiju, imamsku kuću, mektebe u Luci, Kadarićima i Bioči, tri gasulhane (kod džamije, u Kadarićima i Bioči), i mezarja u Starom Ilijašu, Kadarićima i Bioči .

Redovno se klanja pet dnevnih namaza u džamiji.

Mektebska nastava se odvija dva dana u Starom Ilijašu a po jedan dan u Bioči i Kadarićima.

Džuma se klanja samo u džamiji, a bajram namaza u džamiji i posljednje dvije godine i u mesdžidu Bioča.

Prema kazivanju starih ljudi iz ovog džemata prva džamija u Ilijašu sagrađena je l900. godine, na zemljištu koje je darovala neka hanuma – begovica iz Sarajeva. Džamija je bila od debelog kamenog zida, sa drvenom munarom i drvenim krovom, dimenzija cca. 11×9 m. Godine 1965. drvena munara zamijenjena je zidanom sa željeznom ogradom na šerefetu. Temeljita rekonstrukcija džamije, na istim temeljima i istih dimenzija izvršena je 1983. i 1984. Godine. Ova džamija dugo vremena bila je jedina u ovoj sredini, od džamije u Podgori (Breza) bila je jedina prema Sarajevu. Na početku rata, koncem 1992. godine, ova džamija je miniranjem sravnjena sa zemljom. Od. l997. – 2001. godine trajali su radovi na izgradnji nove džamije na lokaciji stare porušene. Dimenzije sadašnje džamije su povećane tako da su sada njene dimenzije cca. 14×14 m.  Nazvana je “Egipatskom džamijom” jer su Egipataka vlada i egipatski narod pomogli da se radovi privedu kraju, te je 19.05.200l. godine obavljeno svečano otvorenje.

 

Mesdžid u Bioči

Nažalost pisanih podataka o mesdžidu u Bioči nema. Po tvrdnji nekadašnjeg mutevelije Šehic (Huse) Hasana, rođen 1928.  god., koji se sjeća vremena kada je u Bioči bilo svega sedamnaest kuća i postojao je mekteb koji je napravljen još za vrijeme Turske vladavine. Objekat je bio dimenzija cca. 8×7 m.. Mezarje kao i zemlja na kojoj je izgrađen mesdžid je vakuf nepoznatog dobrotvora.

Godine 1946. komunistička vlast je uzurpirala objekat i koristla ga kao školu sve do 1957. god. U tom periodu objekat je paralelno koristen i za vjerske aktivnosti. Hasan naglašava da se u to vrijeme u Bioči nikada nije klanjala džuma  niti bajram namaz jer je Bioča imala mali broj stanovnika. Za vrijeme ramazana angažovao bi se i teravih imam.

U prethodnom ratu srbo-četnički agresor je devastirato objekat koji se kasnije zbog kiša i drugi vremenskih neprilika sam urušio. Nakon reitegracije Ilijaša mještani su na jednom od sastanaka MZ formirali građevinski odbor od pet ljudi za izgradnju mesdžida. Odlučeno je da se objekat gradi na novoj lokaciji. Gradnja objekta je započeta u jesen 2002. god. i trajala je  punih šest godina. 07.08.2008. bila je svečanost otvorenja mesdžida. Dimenzije objekta su 10×10 m. Prateći objekati se sastoje od dva zasebna djela: gasulhane i abdestane. Mesdžid se koristi za vjersku pouku djece, klanjanje teravih i bajram namaza, te povremeno za klanjanje dnevnih namaza.

  

Mesdžid u Kadarićima

Mesdžid je sagrađen 1991. god na vakufskoj zemlji koju je uvakufio Adem Avdibegović. Tokom rata je devastiran (miniran) a obnovljen je1997. god.  Dimenzije su cc. 9×6 m. 

 

Mesdžid u Luci

Mesdžid je sagrađen 1939. god. a renoviran  70-tih godina prošloga vijeka. Tokom agresije devastiran je i ponovno obnovljen nakon rata. Dimenzije mekteba su cca. 10×9 m.


  • -

MISOČA

Category : DZEMATI , Ilijaš

Džemat Misoča nalazi se u opštini Ilijaš. Smješten je u dolini rijeke Misoče i dijelom na desnoj obali rijeke Bosne. Obuhvata naseljena mjesta: Donja Misoča, Gornja Misoča, Vlaškovo, Donja Karaula i Gornja Karaula.

Prije rata ovdje su bila dva džemata D. Misoča i G. Misoča sa dvije džamije, a džemat G. Misoča pripadali su mektebi Karaula i Vlaškovo.                                                                      

Džamije  u ovim džematima podignuti su na mjestima starih mekteba poslije Drugog Svjetskog rata. Za mektebe u ovim selima se ne zna od kada datiraju. U ratu su svi ovi objekti bili porušeni da bi poslije rata bili obnovljeni prvo mektebi na Karauli i Vlaškovu.

Džamije u Misoči nisu obnovljene, jer je džamijski odbor oba džemata 1996. godine donio odluku o spajanju u jedan džemat i gradnju jedne džamije na lokaciji koju je darovala opština Ilijaš. Džamija je izgrađena u periodu od 2004.-2008. godine  i svečano otvorena 17.08.2008. godine. Džemat Misoča ima više od 500 domaćinstava, od kojih 405 redovno plaća ćlanarinu IZ.

Vjerska pouka se obavlja u tri mekteba (Misoča, Karaula i Vlaškovo) sa ukupno oko 120 polaznika svake godine, a to čini više od 80% ukupnog broja djece upisanih u osnovnu školu. U džamiji se klanjaju svi dnevni vaktovi, džuma, bajram, teravija i obavljaju se ostale vjerske aktivnosti.

U džematu ima 9 grobalja sa ukupno površinom od 20.000 metara kvadratnih. To su uglavnom stara mezarja sa malo prostora za ukopavanje umrlih.

U svim mezarlucima se vide stari nišani, a u mezarju Vlaškovo se nalazi turbe dimenzija 3×2 m, pokriveno četverosvodnim krovom i sa drvenom kuburom i nišanom unutar turbeta.

Turbe je bilo oštečeno u ratu, ali su ga mještani Vlaškova obnovili. Nije poznato ko je u njemu ukopan, ali se pretpostavlja da je to neki ugledni derviš ili šejh nekog derviškog reda. Mještani ovog sela nose prezime Derviševići i oko turbeta je njihovo porodično groblje. Dervisević i oko turbeta održavaju svoje vjerske objekte vlastitim radom i vlastitim sredstvima.

Također čiste, uređuju i čuvaju mezarja. Prošle godine (2008.) ogradili su najveće mezarje (Kuta) željeznom ogradom, a drugo mezarje (Krsta) započeli sa ograđivanjem i ostala mezarja su ograđena bodljikavom žicom ili drvenom ogradom.

Džamija u Misoči ograđena je zidnom ogradom, a mekteb u Karauli željeznom, dok mekteb na Vlaškovu nema ograđen harem. Pored džamije izgrađena je i gasulhana, a u prizemnim prostorijama mekteba na Karauli također je urađena gasulhana i obje služe samo za potrebe ovog džemata. Džemat nema imamskog stana, ali ima lokaciju pored džamije u Misoči.

Imam u džematu, od njegovog ponovnog uspostavljanja i povratka stanovništva 2003. godine, je Kahriman Ibrahim.


NAJAVE

ARHIVA